ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර ඓතිහාසික සාම ගිවිසුම (US-Iran Historic Peace Deal)
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර සාම ගිවිසුමකට එකඟ වී ඇති බව දෙරටම නිල වශයෙන් තහවුරු කර තිබේ. දශක ගණනාවක් පුරා පැවති අර්බුදකාරී තත්ත්වයකින් පසු ඇති වූ මෙම ගිවිසුම, මැදපෙරදිග කලාපයේ සාමය සඳහා ඉතා වැදගත් පියවරක් ලෙස සැලකේ.
පාකිස්ථාන අග්රාමාත්ය ෂෙබාස් ෂරීෆ් පවසන පරිදි, මෙම සාම ගිවිසුම නිල වශයෙන් අත්සන් කිරීම ජූනි 19 වන දින ස්විට්සර්ලන්තයේදී සිදු කිරීමට නියමිතය. ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ප්රකාශ කළේ ගිවිසුම දැන් සම්පූර්ණ වී ඇති බවත්, හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ (Strait of Hormuz) ඇමරිකාව විසින් පවත්වාගෙන ගිය නාවික අවහිර කිරීම් අවසන් කරන බවත්ය.
අනෙක් අතට, ඉරානය පවසන්නේ මෙම ගිවිසුම හරහා ලෙබනනය ඇතුළු සියලුම යුද පෙරමුණුවල සටන් වහාම සහ ස්ථිරවම අවසන් වන බවයි. ඉරානය මෙම ගිවිසුම සලකන්නේ ඔවුන්ගේ රාජ්ය තාන්ත්රිකභාවයේ සහ සතුරන් වළක්වා ගැනීමේ හැකියාවේ විශාල ජයග්රහණයක් ලෙසිනි.
ලෝක නායකයින්ගේ ප්රතිචාරය
එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම් ඇන්ටෝනියෝ ගුටරෙස් (Antonio Guterres) මහතා මෙය "තීරණාත්මක පියවරක්" ලෙස හඳුන්වමින් සාදරයෙන් පිළිගත්තේය. මීට අමතරව ජපානය, ජර්මනිය, ප්රංශය, නවසීලන්තය, තුර්කිය, බ්රිතාන්යය සහ කටාර් යන රටවල නායකයින් ද මෙම සාම ගිවිසුමට තම ප්රසාදය සහ සහයෝගය පළ කර ඇත. යුරෝපීය රටවල් වන ජර්මනිය, ඉතාලිය, ප්රංශය සහ බ්රිතාන්යය ප්රකාශ කළේ ඉරානය සිය න්යෂ්ටික වැඩසටහන සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි පියවර ගන්නේ නම්, ඔවුන්ට පනවා ඇති සම්බාධක ඉවත් කිරීමට තමන් සූදානම් බවයි.
ආර්ථික වාසි සහ අභියෝග
මෙම සාම ගිවිසුම පිළිබඳ පුවතත් සමගම ලෝක වෙළඳපොලේ ඛනිජ තෙල් මිල ගණන් ද පහත වැටී ඇත. එය ලෝක ආර්ථිකයටම මහත් සහනයක් වනු ඇත.
කෙසේ වෙතත්, මෙම සාම ගිවිසුමට ඊශ්රායලය දැඩි ලෙස විරුද්ධ වී තිබේ. විශේෂඥයින් අනතුරු අඟවන්නේ ඊශ්රායලයේ සහ තවත් පාර්ශ්වයන්ගේ ක්රියාමාර්ග මෙම සාම ක්රියාවලියට යම් බාධාවක් විය හැකි බවයි.
මෙම ඓතිහාසික ගිවිසුම මගින් අනාගතයේදී මැදපෙරදිග කලාපය තුළ තිරසාර සාමයක් සහ ආරක්ෂාවක් ස්ථාපිත වනු ඇතැයි මුළු ලෝකයම මහත් බලාපොරොත්තුවෙන් පසුවේ.