ඩොලර් බිලියන 400ක අධිරාජ්යයක් හැදූ ජැක් මා ගේ කතාව
A/L විභාගය ළං වෙද්දී ලොකු ස්ට්රෙස් එකකින් ද ඉන්නේ? විභාගයක් ෆේල් වුණොත්, හිතපු දේ කරගන්න බැරි වුණොත් ජීවිතේම ඉවරයි කියලා හිතෙනවා නේද? අද අපි කතා කරන්න යන්නේ තමන්ගේ ජීවිතේ හැමතැනකදීම වගේ රිජෙක්ට් වෙලා, ඒත් අන්තිමට ලෝකයේම දැවැන්තම බිලියනපතියෙක් වුණු කෙනෙක්ගේ කතාවක්.
මේ තමයි ඩොලර් බිලියන 400කට වඩා වටිනාකමක් තියෙන Alibaba (අලිබාබා) සමාගමේ නිර්මාතෘ ජැක් මා (Jack Ma) ගේ කතාව. කෝපි එකකුත් හදාගෙනම මේක කියවන්නකෝ, මොකද මේක ඔයාලට ඕනම කරන සුපිරිම motivation එකක් වේවි!
රිජෙක්ට් වීමේ රජෙක් (The King of Rejections)
බිලියනපතියෙක් වෙන්න කලින් ජැක් මා කියන්නේ ඇත්තටම 'රිජෙක්ට් වීමේ රජෙක්'. 1964 අවුරුද්දේ චීනයේ හැංජෝ වල ඉපදුණු එයාට පොඩි කාලේ ඉඳන්ම සහජ ව්යාපාරික දැනුමක් තිබුණේ නැහැ. ඒත් ඉංග්රීසි භාෂාවට තිබුණු ආසාව නිසාම හැමදාම උදේට විනාඩි 40ක් බයිසිකලේ පැදගෙන ගිහින් විදේශිකයන්ට නොමිලේ ගයිඩ් කෙනෙක් විදිහට වැඩ කරලා ඉංග්රීසි පුහුණු වුණා.
ඉගෙනීමේ වැඩ වලදී එයා ගොඩක් දුර්වල වුණා. ඒ රටේ තියෙන ජාතික විශ්වවිද්යාල ප්රවේශ විභාගය (අපේ A/L වගේ) එයා දෙපාරක්ම ෆේල් වුණා! එයා පාස් වුණේ තුන්වෙනි ට්රයි එකෙන්. එතනින් පස්සේ එයාට ආපු රිජෙක්ෂන්ස් ඇහුවොත් ඔයාලා පුදුම වෙයි:
- හාර්වඩ් (Harvard) බිස්නස් ස්කූල් එකට 10 වතාවක් ඇප්ලයි කළත් ඒ ඔක්කොම ප්රතික්ෂේප වුණා.
- පොලිසියට බැඳෙන්න ගියාම "ඔයා මේකට හරියන්නේ නැහැ" කියලා එලවගත්තා.
- හොඳම කතාව එයාගේ නගරයට KFC එකක් ආපු වෙලාවේ 24 දෙනෙක් ජොබ් එකට ඇප්ලයි කළා. ඒකෙන් 23ක්ම තෝරගත්තා. එකම එක්කෙනයි රිජෙක්ට් වුණේ. ඒ තමයි ජැක් මා!
කොහොමහරි 1988 දී උපාධිය අරගෙන, ඉංග්රීසි ගුරුවරයෙක් විදිහට මාසෙකට ඩොලර් 12ක වගේ පොඩි පඩියකට එයා වැඩට ගියා.
අන්තර්ජාලය මුලින්ම දැකීම (First Contact with the Internet)
1995 දී ජැක් මා ඇමරිකාවට ගිය වෙලාවක එයාගේ යාළුවෙක් මුල්ම වතාවට එයාට අන්තර්ජාලය (Internet) පෙන්නුවා. චීනෙ ඒ කාලෙ කම්පියුටර් ගොඩක් ගණන් නිසා ජැක් මා කීබෝඩ් එක ඔබන්නත් බය වුණාලු. යාළුවාගේ පෙරැත්තය නිසා එයා "beer" කියලා සර්ච් කළාම ඇමරිකන්, ජර්මන් බියර් ගැන විස්තර ආවා. ඊටපස්සේ "China" කියලා ගැහුවාම කිසිම ඩේටා එකක් ආවේ නෑ. මෙන්න මේකෙන් තමයි ජැක් මා ගේ ඔළුවට පට්ටම අයිඩියා එකක් ආවේ.
පොඩි කාමරේකින් පටන් ගත් Alibaba
මුලින් පටන් ගත්ත අන්තර්ජාල ව්යාපාර දෙකක්ම අසාර්ථක වුණා. ඒත් එයා ගේම අතහැරියේ නෑ. 1999 දී එයා තමන්ගේ පොඩි මහල් නිවාසයට එයාගේ යාළුවෝ 17 දෙනෙක්ව එකතු කරගත්තා. එයාට ඕන වුණේ චීනයේ පොඩි ව්යාපාර වලට ලෝකය එක්ක සම්බන්ධ වෙන්න ප්ලැට්ෆෝම් එකක් හදන්න.
කණ්ඩායමේ hitted 18 දෙනාම එකතු වෙලා ඩොලර් 60,000ක් හොයාගෙන 'Alibaba' පටන් ගත්තා. මේ නම දැම්මේ ඕනෑම භාෂාවකින් ලේසියෙන් කියන්න පුළුවන් නිසාත්, "අලිබාබා සහ හොරු හතලිහ" කතාවේ 'Open sesame' (ඕපන් සෙසමි) කිව්වාම නිධානේ දොර ඇරෙනවා වගේ, පොඩි ව්යාපාර වලට ලෝකේ දොරවල් ඇරලා දෙනවා කියන තේරුමෙන්.
ජැක් මා ට Coding ගැන හෝ තාක්ෂණය ගැන කිසිම දැනුමක් තිබ්බේ නෑ. ඒත් එයා ගුරුවරයෙක් විදිහට ලබපු අත්දැකීම් වලින්, අමාරු දේවල් ලේසියෙන් අනිත් අයට පැහැදිලි කරලා දෙන්න එයාට පුළුවන් වුණා.
eBay සමඟ සටන සහ Taobao
2003 වෙද්දී ලෝකයේ ලොකුම සමාගමක් වන eBay චීනයට ආවා. එයාලට ජැක් මා ට වඩා 100 ගුණයක් සම්පත් තිබුණා. හැමෝම හිතුවේ අලිබාබා ඉවරයි කියලා. ඒත් ජැක් මා ඊට මුහුණ දෙන්න 'Taobao' කියලා අලුත් සයිට් එකක් පටන් ගත්තා.
eBay එකෙන් සල්ලි අය කරද්දී, Taobao හැමදේම නොමිලේ දුන්නා. eBay එකේ අය මේකට හිනා වෙලා කිව්වේ "නොමිලේ දෙන එක බිස්නස් මොඩල් එකක් නෙවෙයි" කියලා. ඒත් ජැක් මා චීන ජාතිකයින්ගේ විදිය හොඳටම තේරුම් අරගෙන හිටියේ. එයා සැබෑ වෙළඳපොලේ වගේම මැසේජ් කරලා ගණන් කතාකරගන්න පුළුවන් ෆීචර්ස් එහෙම සයිට් එකට දැම්මා.
අන්තිමේදී මොකද වුණේ? 2006 වෙද්දී දැවැන්ත eBay එකට චීනෙන් යන්නම යන්න සිද්ධ වුණා. 2014 දී ඇමරිකාවේ කොටස් වෙළඳපොලට (NYSE) ගිය අලිබාබා සමාගම ඩොලර් බිලියන 25ක මුදලක් එකතු කරලා වාර්තාවක් තිබ්බා!
2000 අවුරුද්දේදී අලිබාබා කඩා වැටෙන්න ඔන්න මෙන්න තියෙද්දී SoftBank හි Masayoshi Son සමඟ තිබුණු විනාඩි 6ක මීටින් එකකින් ඩොලර් මිලියන 20ක ආයෝජනයක් ගන්නත් ජැක් මා ට පුළුවන් වුණා. ඒකට හේතු වුණේ ජැක් මා ගේ ඇස් වල තිබුණු විශ්වාසය සහ නායකත්ව ලක්ෂණ කියලා Masayoshi Son පස්සේ කාලෙක කිව්වා.
A/L කරන ඔයාලට ගන්න තියෙන ආදර්ශය මොකක්ද?
විභාග පාස් වුණු නැති එක, ඉන්ටවිව් වලින් රිජෙක්ට් වුණු එක, එහෙමත් නැත්නම් ටෙක්නොලොජි ගැන ලොකු දැනුමක් නැති එක ජැක් මා ගේ ගමන නැවැත්තුවේ නෑ.
"ඔයාගේ හීනය කවදාවත් අමතක කරන්න එපා. මොකද ඒ හීන තමයි rejection වලට බය නොවී අපිව ඉස්සරහට අරන් යන්නේ."
ජීවිතේ මොන ප්රශ්නේ ආවත් මේ කතාව මතක් කරගන්න. KFC එකෙන් රිජෙක්ට් වුණු එක ජැක් මා ගේ කතාව එතනින් අවසානය වුණේ නෑ වගේම, විභාගයක් කියන්නේ ඔයාගේ ජීවිතේ අවසානය නෙවෙයි. දිගටම ට්රයි කරන්න, ඔයාගේ හීනේ පස්සෙ යන්න!